خانواده
چشمانداز
خانواده از نگاهِ من شبیه به یک خیمه است؛ سرپناهی که آدم زیرِ آن از گزند و تنهاییِ بیرون در امان میماند. هر خیمه، در سادهترین سطحِ خود، پیش از هر چیز به یک ستون نیاز دارد تا از زمین بلند شود و شکل بگیرد — و آن ستون، زن و مرد هستند. اما نه دو ستونِ جداگانه که هر یک بارِ خود را جدا بردارد و تنها در کنارِ هم ایستاده باشد، بلکه یک ستونِ واحد از دو نیمهٔ برابر؛ نه یکی اصل است و دیگری فرع، نه یکی حامل است و دیگری بار. جایگاهِ زن و مرد در این ستون «مشاع» است: هیچکدام سهمِ جدا و مرزِ مشخصی ندارند، بلکه با هم و در هم یک ستوناند. برای همین، اگر یکی کوتاه بیاید، آن دیگری بهتنهایی سرِ پا نمیماند — خودِ ستون کوتاه میشود، و کوتاهتر، تا آنجا که دیگر ستونی در کار نیست و خیمه فرو میریزد.
خواندنِ این برگهتامین
اگر تامین را به حالِ خود رها کنیم، واژهای است که سر به هر سو میگذارد و میتواند به چیزهای بسیاری اشاره کند. اما مرادِ من در این جستار از تامین، تنها دو چیز است — دو چیزی که در نگاهِ من اهمیتی بنیادین دارند و بیآنها آن طنابِ نخست هرگز کشیده نمیشود: تامینِ اقتصادی و تامینِ عاطفی. تامینِ اقتصادی، نیازهای مادیِ زندگی را برمیآورد — همان چیزهایی که بیآنها خیمه سرِ پا نمیماند؛ و تامینِ عاطفی، آن نیازِ درونیِ آدم به دیدهشدن و پشتیبانی و مهر را پاسخ میدهد. اینجا باید نکتهای را روشن کنم: تامینِ جنسی را من بخشی از همین تامینِ عاطفی میدانم — تنها بخشی از آن، نه چیزی جدا و در کنارِ آن. پس هر جا در این نوشته از تامینِ عاطفی سخن میگویم، انتظار دارم که خواننده همهٔ اشکالِ آن را، و از آن جمله همین یکی را، پیشِ نظر داشته باشد. باری، تامینِ اقتصادی و تامینِ عاطفی نه در برابرِ هم، که در کنارِ هماند: خیمهای که نانش برقرار باشد اما مهر در آن نباشد، به همان اندازه فرو میریزد که خیمهای بینان. تامین، نامِ آن کششی است که هر دو نیاز را با هم برمیدارد، نه یکی را به بهای دیگری.
خواندنِ این برگهتحمل
نخستین چیزی که واژهٔ تحمل به ذهن میآورد، بارِ منفیِ آن است؛ ذهن آن را با فشار و ناچاری و دندان بر جگر فشردن میشناسد. و راست هم همین است — بخشی از آنچه من از تحمل مراد میکنم، همین رویِ منفیِ آن است. اما در خوانشِ من تحمل دو رو دارد، و در ادامه از رویِ دیگرش نیز، از تحملِ مثبت، خواهم گفت. این طنابِ دوم است؛ همان کششی که ستون را در برابرِ سایشِ زندگی سرِ پا نگه میدارد.
خواندنِ این برگهتربیت
تا سخن از تربیت میرود، ذهن بیدرنگ به سویِ فرزندان کشیده میشود؛ به تربیتِ جسمی و — مهمتر از آن — تربیتِ فکریِ آنها. دربارهٔ هر دوِ اینها سخن بسیار است و در ادامه خواهم گفت. اما آنچه در خوانشِ من از همه مهمتر است، چیزِ دیگری است: تربیتِ خودِ زوجین — اینکه هر یک از زن و مرد هم در پذیرفتنِ تربیت از سویِ دیگری موثر باشد و هم در ساختنِ تربیت در او. این طنابِ سوم است؛ همان کششی که نمیگذارد خیمه در همان نقطهای که برپا شد بماند، بلکه آن را همگام با رشدِ ساکنانش نو نگه میدارد. و گمان نمیکنم لازم باشد تاکید کنم که این فرایندِ تربیتسازی و تربیتپذیری نیز، درست همچون دو طنابِ پیشین — تامین و تحمل — باید بهتساوی برقرار باشد.
خواندنِ این برگه