کاستی
پندار
واژهای هست که امروز باری سنگین با خود میکشد: «خودتحقیری». نخست باید خودِ این واژه را روشن کنم، چون به گمانم زیرِ این نام دو چیزِ سراسر متفاوت خوابیده است. آنچه من از آن دفاع میکنم نه فروکوفتنِ خویشتن، که پنداری است از کاستیِ خود در مسیرِ تعالی؛ و تا این پندار از آن نامِ سنگین جدا نشود، در معرضِ بزرگترین بدفهمی است.
خواندنِ این برگهفاصله
در بسیاری از امور، کاستیِ واقعیای در کمینِ ماست که خود آن را نمیبینیم؛ کوچکیای که از مرزِ ادراکِ ما فراتر رفته و دیگران به آن پی میبرند، همانجا که ما خود از آن بیخبریم. و همین ندیدن است که خطرناکش میکند: آنچه میبینیم دستِکم در دسترسِ اصلاح است، اما آنچه از دیدِ ما بیرون مانده، پیش از آنکه بجنبیم کارِ خود را کرده است. با اینهمه، نباید این کاستیِ پنهان را حکمی قطعی دربارهی خود بگیریم — که چنینایم و دیگر چارهای نیست؛ چراکه همین که دیگری آن را میبیند، خود روزنهای است — چشمی بیرون از ما که آنچه را ما نمیبینیم میبیند. و خودسنجی، در سادهترین صورتش، چیزی نیست جز باز گذاشتنِ گوش به آنچه آن چشمِ بیرونی میبیند.
خواندنِ این برگهگستره
تا اینجا هرچه گفتم، جز گریزی کوتاه به میدانِ اجتماع، بیشتر بر مدارِ فرد چرخید. اما اگر این پندار بهراستی نیکوست، دلیلی ندارد در مرزِ فرد بماند؛ هر جا که ما دستی در کار داشته باشیم، همان جا جایگاهِ آن است. میخواهم رهایش کنم و ببینم تا کجا میکشد.
خواندنِ این برگه